Wat is sociaal werk?

Wat is sociaal werk?

Het sociaal werk is de cruciale partner in de sterke sociale basis. Sociaal werk ondersteunt bewoners bij het oplossen van problemen in hun dagelijks leven, zodat deze (weer) sociaal kunnen functioneren en waardig naar vermogen kunnen deelnemen aan de maatschappij. Sociaalwerkorganisaties werken nauw samen met bewoners, gemeenten, politie, onderwijs, zorg, ondernemers en andere maatschappelijke organisaties rond maatschappelijke vraagstukken. 
Sociaal werk is een gratis, laagdrempelige basisvoorziening in de buurt, die met een lichte vorm van begeleiding inzet op het versterken van de sociale en mentale veerkracht van bewoners en buurten, wat een preventieve uitwerking heeft op de gezondheid. Met een goed gesprek of een activiteit bevordert het sociaal werk gemeenschapszin, verbinding met anderen, meedoen, ontstressen en normaliseren. Laagdrempelige aandacht, ondersteuning en hulp op alle dagelijkse levensterreinen in de eigen buurt vermindert stress, voorkomt erger, verlaagt zorg- en andere maatschappelijke kosten. Het voorkomt mede polarisatie, radicalisering en criminalisering. Het sociaal werk werkt overal in Nederland en is in elke gemeente actief.  

Dit is de richtinggevende definitie van sociaal werk; die van de Internationale Federatie van Sociaal Werkers, kortweg de IFSW:

‘Sociaal werk is een praktijkgericht beroep en een academische discipline die maatschappelijke verandering, sociale cohesie en de emancipatie en zelfstandigheid van mensen bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Versterkt door theorieën van sociaal werk, sociale wetenschappen, geesteswetenschappen en relevante lokale kennis, stimuleert het sociaal werk mensen en instituties om uitdagingen in het leven aan te gaan en het welzijn van individu en samenleving te verbeteren’. Bron IFSW.


Wat is een sociaal werker?
Sociaal werker is een ingewikkeld vak met een veelheid aan disciplines, rollen, functies en vaak lokaal bedachte benamingen. Sociaal werkers delen hun basisvakmanschap, maar kunnen gespecialiseerd zijn en werken als kinder- en jongerenwerker, schuldhulpverleners, opbouw/ buurtwerker, ouderenadviseur, sociaal raadslid, in de maatschappelijke opvang, als maatschappelijk werker, in de peuteropvang of vluchtelingenwerk. Sociaal werkers werken ook in bedrijven, het gevangeniswezen of als buurtteamwerker. 

Sociaal werk in de praktijk
Het sociaal werk is een sociale basisvoorziening 'in de buurt'. Niet voor niks is het vak gekenmerkt als cruciaal beroep. Sociaal werkers zijn de enige professionals die integraal helpen, uitgaan van de hele mens en diens welzijn en veerkracht versterken: rond gezondheid, psychische gesteldheid, financiële situatie, gezin, werk en sociaal functioneren.

Het sociaal werk werkt in buurten en het sociaal domein als partner nauw samen met de gemeenten, ggz, huisartsen, politie & justitie, onderwijs, jeugdzorg, woningcorporaties en ondernemers. 

Wat doen sociaal werkers? Enkele voorbeelden:

  • Sociaal werkers bieden hulp, informatie en advies via buurt- of wijkteams, websites, steunpunten en vanuit school, bibliotheek, gemeentehuis of het wijkcentrum of dorps- of buurthuis. Van huiswerkklassen en (digi-)taalcursussen, tot dagbesteding en mantelzorgondersteuning.
  • Sociaal werkers zijn aanjagers van verbinding: ze organiseren activiteiten en ontmoetingsplekken in de wijk (buiten en in buurt-/dorpshuis, buurtkamers) waar bewoners van jong tot oud sociale contacten opdoen, zelf als vrijwilliger meedraaien en hun netwerk bouwen, invulling geven aan hun dagstructuur, hun talenten en burgerschap ontwikkelen en ervaringen delen. Een gemakkelijk benaderbare professional zorgt voor advies, ondersteuning en signalereert vroegtijdig (dreigende) problemen.
  • Sociaal werkers zijn aanspreekpunten voor bewoners in hun buurt, op straat. Ze pakken signalen op en pakken als nodig problemen aan rond leefbaarheid en veiligheid, verslaving, eenzaamheid, overlast, radicalisering en huiselijk geweld. Maar ook mensenhandel en maatschappelijke opvang. 

Op grond van de dagelijkse praktijk signaleert het sociaal werk ook waar de bureaucratie dwars zit, er gaten vallen in de sociale basis en waar misstanden zijn. Sociaal werkers én de branche agenderen dat bij de overheid en samenwerkingspartners, en we doen voorstellen voor aanpassingen in beleid en regelgeving.

Lid wordenContact