Themaoverzicht

Sociale Basis & Preventie

Hoofdthema's

Sociaal werk in de wijken en buurten wordt steeds belangrijker. Door de decentralisaties in het sociaal domein (AWBZ, jeugd en participatie) zijn verantwoordelijkheden en financiën van het Rijk naar de gemeenten gegaan. Dat betekent: grote veranderingen! Transformatie!

80% van de demente ouderen woont nu nog zelfstandig thuis. Ggz-cliënten komen in de wijken wonen. Maar ook licht verstandelijk gehandicapten. In de buurt moeten zij dus goede, laagdrempelige ondersteuning kunnen vinden om hun welzijn op peil te houden.

Voor een Sterke Sociale Basis is samenwerking cruciaal: tussen sociaal werkers, andere sociale en medische professionals, vrijwilligers, gemeente en bewoners. Want ondertusen gaan ook de gewone problemen door: armoede en schulden, huiselijk geweld, opvoedingsproblemen, echtsheidingen, vereenzaming. Veel statushouders moeten integreren.

Sociaal werkers werken nu meer samen met bewoners, in wijkteams, met vrijwilligers en ervaringsdeskundigen. De sociale basis maken we samen. Professionals, gemeente, bewoners.

Het stelsel is al in 2007 veranderd (transitie) met de introductie van de Wmo. De inhoudelijke veranderingen in werkprocessen zijn nog in volle gang (De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl). Het is belangrijk om na de transitie onverminderd door te gaan met die transformatie.

Blog

Aan Tafel!

Wat doe je als je je debuutroman, je nieuwe film of je zeventiende theaterprogramma aan de man wilt brengen? Dan probeer je in DWDD te komen, de etalage van aanstormende en gearriveerde BN’ers. Maar wat doe je als je de kwaliteiten van je werksoort op de kaart wilt zetten bij gemeentelijk Nederland? Dan zeg je direct ‘ja’ tegen de kans om in de VNG-Commissie Gezondheid en Welzijn je zegje te doen. Alle provincies zijn in die commissie vertegenwoordigd en de koers van de VNG wordt deels dáár uitgestippeld. Ik was dan ook blij met de uitnodiging van commissievoorzitter Janny Bakker, zelf wethouder van Gouden Gemeente Huizen en groot pleitbezorger van het sociaal werk.

De commissieleden bleken geïnteresseerd in onze Gouden sociale Gemeenten, die de meesten van hen gelukkig ook al kenden. Ze onderkenden de waarde van de mooie, innovatieve voorbeelden, en dat kennis delen over wat wel en niet werkt voor de broodnodige versnelling kan zorgen. Janny Bakker beklemtoonde bovendien dat gemeenten en sociaalwerkorganisaties elkaars logische bondgenoten zijn bij het versterken van de sociale basis.
So far, so good.
Toch kon een kanttekening niet uitblijven…
Want de transformatie is een titanenklus. En die strandt als er geen extra geld komt voor verdere vernieuwing. Dat heb ik niet van mezelf, dat hoorde ik onder meer van wethouders op onze Gouden Gemeentenbijeenkomst. Gemeenten worstelen met de bureaucratische erfenis van de afgelopen zestig jaar. Die breek je niet zomaar af, zeiden ze, dat vergt tijd, energie en euro’s. De constante zoektocht naar geld leidt bovendien tot veel stress. Het staat nieuwe, duurzame oplossingen in de weg.

De VNG-Commissie erkende dat innoveren inderdaad vraagt om investeringen. Maar, zei men: ‘Het is niet zo dat er per definitie te weinig geld voor is. Gemeenten moeten ook heldere keuzes maken. Zo niet dan wordt de Wmo een systeem van individuele zorg. Dus willen we als gemeenten in navolging van Janny Bakker streven naar “meer welzijn en minder zorg”? Dan moeten we ook zelf echt werk maken van preventieve en collectieve voorzieningen, met sociaal werk als logische partner.’
Maar wat kost dat sociaal werk dan?
Dat is nog wel een dingetje. Ik presenteerde de uitkomsten van onze quickscan over reële prijsvorming. Die toont aan dat de helft van de ondervraagde sociaalwerkorganisaties te maken heeft met gemeenten die bij de contractering van sociaal werk geen reële tarieven hanteren. Uit onwetendheid, of onwil. Onder druk staan vooral kostprijselementen als beroepskrachten, innovatie, redelijke overheadkosten en indexering.

Mijn stelling was dat al te drastisch sturen op korte-termijn-kostenbesparingen uiteindelijk de prikkel tot innovatie om zeep helpt. Bovendien ondermijnt het de kwaliteit van dienstverlening aan mensen die adequate professionele ondersteuning hard nodig hebben. Daarom hebben we er bij het nieuwe kabinet bijvoorbeeld op aangedrongen een deel van de 2 miljard investering in verpleeghuiszorg te besteden aan wijkgerichte, preventieve oplossingen voor thuiswonende ouderen. Dat deden we samen met een groot aantal partijen, waaronder de VNG!
Die lobby voor extra Rijksgeld is spoor 1. Daarnaast willen we gemeenten ervan doordringen dat aan goed sociaal werk een prijskaartje hangt. Bij de VNG-commissie viel dat gelukkig in goede aarde: men onderschreef dat gemeenten niet voor een dubbeltje op de eerste rang moeten willen zitten. Maar elders hoor ik helaas te vaak dat organisaties vanwege te lage kostprijzen besluiten om niet mee te doen aan aanbestedingstrajecten. Onze oplossing: “het nieuwe contracteren” met opgave- en gebiedsgerichte afspraken. Wat daarbij helpt is een actuele versie van de Berenschot-handreiking met kengetallen voor een financieel gezonde bedrijfsvoering van sociaalwerkorganisaties: voor personeel, kwaliteit, professionalisering, reserves, liquiditeit, flexibiliteit en wat al niet meer. Begin volgend jaar gaan we daar samen met Berenschot mee aan de slag.

Dat helpt om verder te bouwen aan een sterke sociale basis. Of zoals SCP-directeur Kim Putters het zei op onze eerdergenoemde Gouden Gemeentenbijeenkomst: er is behoefte aan een nieuw sociaal contract. Dat vertelde hij een paar dagen later trouwens ook aan Matthijs van Niekerk. Bij de DWDD inderdaad. Ook dat helpt ons!

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Ik wil delen
Home
Corona
Over ons
Sociaal werk in beeld
Thema's
Voor leden
Onze leden in kaartLid wordenContact Inloggen
Ik wil delen:
Sluiten