Themaoverzicht

Bedrijfsvoering & Financiering

Arbeidszaken & Ondernemerschap

Een sterke branche vraagt om gezonde bedrijven met een goede bedrijfsvoering. Als brancheorganisatie draagt Sociaal Werk Nederland daaraan bij door onze leden te informeren over bijvoorbeeld financieringsbronnenen fiscaliteit. Speciale aandacht is er voor aanbesteden en de relatie met gemeenten (inkoopmodellen), want die relatie is cruciaal voor effectief sociaalwerk. We pleiten voor goede en heldere afspraken en werken samen met relevante partijen aan instrumenten om dit te bevorderen. Om organisaties financieel gezond te houden laten we financiële kengetallen ontwikkelen. Daarnaast stellen we adviezen op over hoe om te gaan met financiële uitdagingen, ontwikkelingen en tegenslagen.

Nieuwsbericht

Na de quarantaine gaat de inkoop ooit weer door

Op 26 maart 2020 geplaatst door

De derde editie van de Kennis- en Praktijkdagen 2020 ‘Contracteren Sociaal Domein’ is uitgesteld. De nieuwe data zijn maandag 30 november, dinsdag 1 en woensdag 2 december. De locatie blijft dezelfde: het Akoesticum in Ede, vlak naast treinstation Ede-Wageningen. Dit evenement is voor en door gemeenten en (zorg)aanbieders georganiseerd om de inkoop (van visievorming tot uitvoering) in het sociaal domein te versterken en zo samen de transformatie vorm te geven. De focus ligt steeds op voorbeelden uit de praktijk. U kunt één of meer dagen bijwonen. De toegang is gratis.

Marcel Mathijssen, adviseur bij Sociaal Werk Nederland, beveelt deelname aan deze dagen van harte aan. ‘Ooit zal het gewone leven weer zijn gang nemen en zullen gemeenten en sociaalwerkorganisaties weer met elkaar om de tafel gaan om nieuwe contractafspraken te maken.’
En een van de eerste vragen zal dan ongetwijfeld zijn: voor welke contractvorm kiest de gemeente? Marcel Mathijssen: ‘We hebben altijd gezegd: aanbesteding is een instrument en subsidie is óók een instrument. Beide hebben voor- en nadelen. Als brancheorganisatie zijn we hoe dan ook een pleitbezorger van dialoog. Van de praktijk in onze Gouden sociale Gemeenten hebben we geleerd dat goed sociaal werk is gebaat bij partnerschap en vertrouwen tussen een gemeente en sociaalwerkorganisaties. Alleen dan kun je komen tot de innovatieve oplossingen die het doel zijn van de transformatie: meer preventie. Maar die dialoog kun je in principe binnen beide vormen van contractering voeren.’

Wel blijkt steeds duidelijker dat vertrouwen, partnerschap een succesvolle innovatie veel beter gedijen bij contracten die langer duren dan vier jaar, stelt Marcel Mathijssen. ‘Dat zie je ook terug bij het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. Dat heeft een looptijd van twintig jaar, dan kun je echt iets veranderen. Aan een dergelijke grondige en noodzakelijke vernieuwing werken is lastiger als je om de twee of vier jaar met andere aanbieders werkt.’

Overzichtelijk naslagwerk
Vertrouwen en partnerschap kunnen alleen ontstaan dankzij dialoog, stelt Marcel Mathijssen. ‘Dus dialoog is echt een wezenlijk thema bij contractering. Daar hebben we in 2017 al op gewezen in onze notitie “Het nieuwe contracteren”. En dialoog heeft ook een eigen werkgroep binnen het Programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein en loopt bovendien als een rode draad door alle deelprogramma’s. Waar je het ook over hebt, het belang ervan wordt voortdurende onderstreept.’
Marcel Mathijssen is trouwens voorzitter van de werkgroep Dialoog van dat programma. ‘Ik ben zelf met dit thema gekomen, dus in die zin is het logisch dat ik voorzitter zou worden van die werkgroep.’

Wat is er in dat kader de afgelopen maanden gebeurd? ‘Samen met gemeenten en aanbieders hebben we via leersessies in het land een handreiking ontwikkeld over dialoog. Waarom is het zo belangrijk? Wat zijn de valkuilen, tips, kansen en bedreigingen? Het is een overzichtelijk naslagwerk in gewone-mensen-taal.’

Keuzevrijheid of keuzestress?
En om maar met de deur in huis te vallen: wat is momenteel het grootste struikelblok voor dialoog? Marcel Mathijssen: ‘Dat sommige gemeenten echt denken dat je bij een aanbesteding geen dialoog mag houden. Dan beïnvloeden we de kansen van de aanbieders, zeggen ze. Maar dat is helemaal niet zo! Er zijn heel veel mogelijkheden om en constructieve dialoog te voeren en doe dat ook vooral. Dat hangt nauw samen met valkuil twee: wachten met die dialoog tot na de contractering. Maar dan gaat het meestal alleen nog over monitoring en zo. Het is juist van het grootste belang om vooraf juist te praten over de marktordening die je als gemeente en aanbieders tot stand wil brengen, want die bepaalt de mogelijkheden voor transformatie. Hoeveel aanbieders wil je? Als je in zee wilt gaan met 200 aanbieders: leidt dat voor de cliënt dan werkelijk tot keuzevrijheid of juist tot keuzestress?’

En voer ook de dialoog over de duur van contracten, onderstreept Marcel Mathijssen. ‘Nogmaals: innovatie vereist langdurige contracten. Innovatie moet kunnen groeien. Vier, vijf jaar is eigenlijk nog te kort, dus ga daarover het gesprek aan. En dan gaat het trouwens niet alleen over de nadelen van steeds wisselende aanbieders voor vernieuwing, dat heeft negatieve consequenties voor bewoners; om de zoveel tijd nieuwe aanbieders met een nieuwe aanpak en nieuwe professionals. Dat zorgt voort onrust!’

Dialoog over marktordening
Tijdens de sessies merkten we dat ook gemeenten graag wilden weten hoe je zo’n inkoopdialoog organiséért, aldus Marcel Mathijssen. ‘Gemeenteambtenaren zitten dan aan tafel met allemaal hoogopgeleide directeuren van aanbieders, met deels tegengestelde belangen. Dat is geen sinecure, ik geef het je te doen!’
Daarom zijn een aantal gemeenten geïnterviewd over hun aanpak. ‘Dalfsen, Wageningen, Helmond en Apeldoorn. Helmond bijvoorbeeld koopt in samen met tien naburige gemeenten. Na een gesprek over de marktordening kwamen ze voor het Jeugdsegment tot een model met een beperkt aantal aanbieders en langdurige contracten. Over het
tweede segment – wonen, zorg en welzijn – zeiden ze: “daar zien we veel ontwikkelingen en veel innovaties. Laten we daar het aanbod flexibel houden. We hebben behoefte aan nieuwe toetreders. Dus wat dat segment betreft is gekozen voor bestuurlijk aanbesteden.’

In Wageningen ging de dialoog vooral over outcome, omdat de gemeente daarop wil sturen. Sociaalwerkorganisatie Solidez kreeg een verbindende rol in een  samenwerkingsverband van 27 kleinere organisaties.

In Dalfsen wilde de gemeente aanvankelijk werken met een of twee hoofdaanbieders. Marcel Mathijssen: ‘Maar na een goed gesprek over de marktordening hebben ze daar toch vanaf gezien. Nu is gekozen voor laagdrempelig met dialoogtafels. En twee keer per jaar een inkooptafel met alle aanbieders.’

Als aanvulling op de handreiking komt er binnenkort ook een tool waarmee gemeenten aan de slag kunnen. ‘Daar zit een simulatieopzet in, zodat mensen kunnen oefenen met dialoog. Die tool zou worden gepresenteerd tijdens de Kennisdagen in november.’

Nodig je gemeente uit!
Niet onbelangrijk bij dit alles is dat Sociaal Werk Nederland en VNG op één lijn zitten. Marcel Mathijssen: ‘Ook voor hen is inkoop een belangrijk thema. En ook zij vinden subsidie en aanbesteding beide goede instrumenten. Al merken zij ook dat bij aanbesteden het gevaar dreigt van juridisering. Belangen zijn vaak zo groot dat geschillen voor de rechter worden uitgevochten. Voor sociaalwerkorganisaties leidt het bovendien tot bureaucratisering, want iedere gemeente hanteert andere procedures en formulieren. Dus de vraag is: hoe kom je tot een standaardprocedure zonder dat het ten koste gaat van de beleidsvrijheid van een individuele gemeente? Lastig zat.’

Ondertussen heeft minister Hugo de Jonge publiekelijk zijn twijfels uitgesproken over het sociaal domein als markt. ‘Maar hij kreeg nul op het rekest vanuit Europa. Dus voorlopig blijft aanbesteden een mogelijkheid.’
Maar voor alle zekerheid: ‘Dat mag niet leiden tot een afwachtende houding van sociaalwerkorganisaties. Ga als de bliksem met je gemeente aan tafel om over de marktordening te praten. Te veel organisaties denken nog: ik ben pas aan de beurt als het over interventies gaat. Nee: vertel je gemeente wat het betekent om met honderd organisaties te moeten samenwerken. Hoe lastig dat is, en hoe nadelig voor de transformatie. Daar mag je best een mening over hebben en die verkondigen. Zo ook over de duur van het contract. Dus ja: nodig de gemeente uit!’

Bron: Sociaal Werk Nederland
Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Ik wil delen
Home
Corona
Over ons
Sociaal werk in beeld
Thema's
Voor leden
Onze leden in kaartLid wordenContact Inloggen
Ik wil delen:
Sluiten