Sociaal werk is een begrip dat we in Nederland nog niet zo lang gebruiken. Het is ontleend aan de internationaal gebruikte term ‘social work’. Sociaal werk is niet één beroep, maar een verzameling van beroepen en functies die inhoudelijk een grote verwantschap met elkaar vertonen. Momenteel is er één richtinggevende definitie van sociaal werk; die van de Internationale Federatie van Sociaal Werkers, kortweg de IFSW:

‘Sociaal werk is een praktijkgericht beroep en een academische discipline die maatschappelijke verandering, sociale cohesie en de emancipatie en zelfstandigheid van mensen bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Versterkt door theorieën van sociaal werk, sociale wetenschappen, geesteswetenschappen en relevante lokale kennis, stimuleert het sociaal werk mensen en instituties om uitdagingen in het leven aan te gaan en het welzijn van individu en samenleving te verbeteren’. Bron

Sociaal werk concreet
Het sociaal werk als sociale basisvoorziening biedt onder meer:

  • Informatie en advies via websites, steunpunten en vindplaatsen zoals school, bibliotheek, gemeentehuis, buurthuis, wijkteams etc.
  • Laagdrempelige activiteiten en ontmoetingsplekken in de wijk (buiten en in buurt-/dorpshuis, buurtkamers) waar bewoners van jong tot oud sociale contacten opdoen en hun netwerk bouwen, invulling geven aan hun dagstructuur, hun talenten ontwikkelen en ervaringen delen. Een gemakkelijk benaderbare professional zorgt voor advies, ondersteuning en signalering van (dreigende) problemen.
  • Individuele psychosociale en materiële hulp en dienstverlening voor het oplossen van specifieke problemen, binnen én buiten het wijkteam.
  • Contact met bewoners op straat, en signaleren van problemen zoals alcohol, drugs, eenzaamheid, overlast, radicalisering.
  • Groepsactiviteiten voor het oplossen van specifieke problemen en netwerkvorming.
  • Activiteiten en voorlichting die een gezonder beweeg-, eet- en leefpatroon stimuleren positieve gezondheid).
  • Aanbieden van training en oefening van vaardigheden: spreken, lezen, schrijven, omgaan met geld, opvoeden, digitale en sociale vaardigheden.
  • Werven, trainen, stimuleren, begeleiden van vrijwilligers en informele zorg.
  • Faciliteren en coachen van bewonersinitiatieven.
  • Mantelzorgondersteuning: advies, training, voorlichting, ontmoeting en respijtzorg.

Op grond van de dagelijkse praktijk signaleert het sociaal werk ook waar er gaten vallen in de sociale basis en waar misstanden zijn. Dat kaarten we aan bij de overheid en samenwerkingspartners, en we doen voorstellen voor aanpassingen in beleid en regelgeving.

Oplossen van problemen
Sociaal werkers ondersteunen mensen bij het oplossen van problemen in hun dagelijkse leven zodat zij weer deel uit kunnen maken van de maatschappij. Hiervoor geven zij advies over specifieke regelingen en procedures, maar begeleiden ze ook kwetsbare groepen bij dagbesteding, opvang, vrijetijdsbesteding of educatie. De sociaal werker ondersteunt en adviseert maar zet mensen ook in hun kracht om zelf in actie te komen. Sociaal werkers zijn professionals die eerst vragen wat de buurtbewoner, cliënt of buurt nodig heeft, en dan ondersteunen op basis van methodieken  die zij toepassen en doorontwikkelen. Ze werken veelal vanuit een sociaalwerkorganisatie. Die geeft vanuit een visie in een dorp, buurt, wijk de ondersteuning door het sociaal werk ism de bewoners, vrijwilligers, ervarinsgdeskundigen professionals, gemeente en andere maatschappelijke organisaties vorm.

Preventie
Sociaal werkers houden zich ook bezig met preventie om te voorkomen dat er problemen ontstaan. Dit betekent dat ze anticiperen op risicofactoren en handelen wanneer eerste signalen zich ontwikkelen. Sociaal werkers steunen mensen individueel door hun eigen vermogen aan te spreken, hun talenten te laten ontdekken en te ontwikkelen, contacten met het (sociale) netwerk te stimuleren, de kwaliteit van (sociale) netwerken te vergroten en mensen te motiveren zo mogelijk een stap vooruit te zetten

Sterke sociale basis
Voor een samenleving waarin iedereen volwaardig mee kan doen, is het belang van een sterke sociale basis groot. Er zijn immers allerlei sociale problemen die meedoen in de weg staan. Sterk sociaal werk vraagt om deskundige sociaal werkers die midden in de samenleving staan. Sterke sociaalwerkorganisaties zijn nodig om samen met gemeenten en andere maatschappelijke organsiaties én de bewoners, een sluitend sociaal netwerk te bouwen. Rond ouderen, rond opgroeien en opvoeden, voor mensen met psychische kwetsbaarheid, voor een streek/buurt. Er zijn, het goede doen, samenwerking in buurt- en wijkteams; aan veiligheid, met politie, met onderwijs en scholen. 
In dit artikel heeft kennisinstituut Movisie de sector in cijfers andere gegevens geportretteerd.

Ik wil delen
Home
Corona
Over ons
Sociaal werk in beeld
Thema's
Voor leden
Onze leden in kaartLid wordenContact Inloggen
Ik wil delen:
Sluiten