Themaoverzicht

Sociaal & Gezond

Hoofdthema's

Als mens iets betekenen voor anderen, in de maatschappij. Gezien worden, contacten hebben. Artsen weten het, sociaal professionals weten het. Sociaal maakt gezond. Sociaal werk levert een belangrijke bijdrage aan de gezondheid, van zowel jong als oud.

Een sociaal netwerk, werk (betaald en onbetaald), een buurthuis runnen, dagbesteding, koken of sporten met buurtgenoten, de kerk, lotgenotencontact, al deze sociale activiteiten leveren een bijdrage aan gezondheid. Mensen zitten dan lekkerder in hun vel. Ook wanneer ze tegenslagen, een beperking of (chronische) ziekte hebben. En ze leven gezonder. Dit weten we. Branchevereniging Sociaal Werk Nederland wil deze kennis breed onder de aandacht brengen. 

Nieuwsbericht

Kim Putters: voorwaarden voor een inclusieve samenleving

Op 19 maart 2018 geplaatst door

Na de gemeenteraadsverkiezingen ligt er een forse opdracht voor gemeenten in het verschiet. ‘De agenda kan alleen maar ambitieus zijn’, zo stelt SCP-directeur Kim Putters in zijn essay ‘Een lokaal sociaal contract. Voorwaarden voor een inclusieve samenleving’. Op tal van terreinen moeten gemeenten aan de bak, van het verbeteren van de keukentafelgesprekken tot aan een heldere visie over wat burgers van de overheid mogen verwachten. Al hebben ook de landelijke overheid en kennisorganisaties een ‘duidelijke opdracht’, zo benadrukt

Onderzoeksagenda
Het vernieuwde lokale sociaal contract bestaat uit zes onderdelen, die samen kunnen gelden als onderzoeksagenda ‘die bijdraagt aan de theorievorming én als handelingsperspectief voor de praktijk’, schrijft Putters. Zo is er een heldere visie nodig op wat overheid en burgers van elkaar mogen verwachten. ‘De decentralisaties van de afgelopen jaren gingen vaak over wat de overheid van burgers verwacht, maar minder over wat burgers van de overheid mogen verwachten’, aldus Putters. ‘Dit gaat over mens- en maatschappijbeelden.’

Zorgcoöperaties
Herijking van de definities van sociale risico’s en solidariteit is het tweede onderdeel van het sociaal contract. Risicodeling en solidariteit gaan niet alleen om het compenseren van ziekte of ongezondheid, maar vooral ook over meedoen aan de samenleving. ‘Risicodeling zal meer geënt moeten raken op de combinatie van inkomen, gezondheid, arbeid en netwerken die mensen verder helpen. Om onrechtvaardige uitkomsten te voorkomen’, aldus Putters.

Bredere blik
Een integrale aanpak vraagt, als derde onderdeel, om een bredere blik op gezondheid. Putters: ‘Gezondheid wordt door veel omgevingsfactoren beïnvloed, heeft mede te maken met de beschikbaarheid van hulpbronnen of met een opeenstapeling van gebreken en houdt ook verband met eenzaamheid, werk of sociale activiteiten.’ In de keukentafelgesprekken moet hierop beter worden ingespeeld.

Zeggenschap
Inspraak en zeggenschap vormen het vierde onderdeel van het sociaal contract. ‘Meer beslissingsmacht veronderstelt niet meer bestuur, maar zeggenschap. Niet doelen opleggen, maar samen doelen stellen. Dat is niet altijd eenvoudig voor bijvoorbeeld beroepskrachten. Als ze al weten wat mantelzorgers nodig hebben, dan hoeft dat nog niet overeen te komen met wat de hulpbehoevende wil of nodig heeft of waar professionals zelf naar kijken’, schrijft Putters. Voor groepen die niet zelf kunnen of willen meebeslissen, blijven zaakwaarnemers nodig, zoals casemanagers en buddy’s.

Tegenmacht
Ten vijfde: er moet een nieuwe governance komen, met andere checks and balances.  ‘Bij macht hoort daarom tegenmacht, bijvoorbeeld via zeggenschap van burgers en professionals in lokale praktijken, maar ook van de hiervoor genoemde zaakwaarnemers. Men moet bereid zijn van elkaar te leren en te willen verbeteren. Dat vergt inzicht in wat participatie en/of zorg opleveren aan kwaliteit van leven.’

Verminderde eenzaamheid
Burgers moeten gemeenten kunnen vergelijken, in elk geval op voor hen relevante uitkomsten als verminderde eenzaamheid, mate van participatie en zelfredzaamheid, aldus Putters. ‘Burgers hebben het recht om te weten of gemeentelijk beleid daaraan bijdraagt of niet.’

Kennisdeling
Cruciaal voor een vernieuwd sociaal contract, tot slot, is ‘een ‘lerende uitvoeringspraktijk’, waarin professionals en medewerkers van gemeenten reflectief kijken naar hun eigen handelen, steeds in interactie met de burgers’, aldus Putters. ‘De gemeenten zijn in the lead als het gaat om de lokale vormgeving van hun relatie met de burgers in het sociaal domein’, benadrukt Putters. Maar er ligt ook een duidelijke opdracht voor het Rijk en landelijke kennisorganisaties. ‘De overheid kan randvoorwaarden realiseren zoals goede opleidingen, mogelijkheden voor kennisdeling en een goede infrastructuur voor onderzoek. De kennisinstituten zijn aan zet om bruikbare kennis voor de lokale praktijken te helpen genereren en goed bedachte experimenten te faciliteren.’

In zijn essay zet Kim Putters nog eens helder op een rijtje wat hij eind vorig jaar ook al aankaartte op de GoudenGemeentenbijeenkomst van Sociaal Werk Nederland. ‘Ooit spraken we van “haves en havenots”, nu gaat het om “cans en cannots”.’
Lees het essay on line

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Ik wil delen
Home
Corona
Over ons
Sociaal werk in beeld
Thema's
Voor leden
Onze leden in kaartLid wordenContact Inloggen
Ik wil delen:
Sluiten