Nieuwsbericht

Kwaliteit komt van twee kanten

Stephanie Gross
10 mei 2017 | 4 minuten lezen

De gemeente Leerdam en SamenDoen vormen een gouden koppel dat laat zien hoe je als lokale overheid en sociaalwerkorganisatie de (kwetsbare) burger nog beter van dienst kunt zijn. Het nieuwe Kwaliteitslabel van Sociaal Werk Nederland sluit daar goed bij aan. Wethouder Keppel: ‘We zijn erg tevreden over de samenwerking met SamenDoen. Mooi dat je dankzij zo’n kwaliteitslabel nu ook kunt zien dat SamenDoen als organisatie goed presteert.’

Het Leerdamse kwaliteitsverhaal begint feitelijk met de decentralisaties in het sociaal domein, stelt wethouder Arie Keppel. ‘Voor ons als gemeente was één ding helder: als we naar meer preventie willen en minder zorg, dan hebben we behoefte aan een sterke organisatie die ook complexe taken kan oppakken. En die dat doet met een vooraf afgesproken kwaliteit.’

Stichting SamenDoen kreeg de opdracht zich tot een dergelijke organisatie te ontwikkelen, als opvolger van de toenmalige stichting Welzijn. Die opdracht hebben ze naar volle tevredenheid uitgevoerd, vindt Arie Keppel. ‘Het is een professionele organisatie met een professionele toezichthouder. We hebben heel concrete prestatieafspraken gemaakt: waar sta je nú en wat wil je bereiken. Samendoen heeft dat heel goed ingevuld met concrete jaarplannen.’

Via zelfevaluatie naar kwaliteitsagenda
Anno 2017 is SamenDoen een sociaalwerkorganisatie 2.0. Directeur Saskia Smeenk: ‘We pakken alles op vanuit het netwerk: op cliëntniveau en op vraagstukniveau. Een integrale werkwijze van professionals, vrijwilligers en mantelzorgers. Maar een dergelijke kanteling betekent dat je als organisatie eigenlijk helemaal opnieuw begint. Dus bij de presentatie van het Kwaliteitslabel op de ALV van Sociaal Werk Nederland dacht ik meteen dat ik dat label goed kon gebruiken om te kijken in hoeverre onze kanteling is geslaagd.’

Inmiddels is SamenDoen aan de slag gegaan met stap 1 van het Kwaliteitslabeltraject: de zelfevaluatie. Saskia Smeenk: ‘We hebben diverse sessies gehad, onder andere met onze professionals en de Raad van Toezicht. We kijken steeds of we de goede dingen doen, hoe goed we die doen en wat we nog kunnen verbeteren. Dat mondt uit in een actieplan en daarmee heb ik direct een kwaliteitsagenda voor de komende jaren. En als we het voor pakweg 90% voor elkaar hebben gaan we door voor het certificaat.’

Stap vooruit
Het nieuwe Kwaliteitslabel is prima toegesneden op de recente veranderingen in het veld, is de ervaring van Saskia Smeenk. ‘De normen zijn geënt op de dagelijkse praktijk van sociaal werkers, dat is een grote stap vooruit. Professionals kunnen bijvoorbeeld zelf uitleggen hoe ze iemand in hun kracht zetten. Die methode past veel beter in deze tijd dan afvinklijstjes en protocollen. Het gaat erom dat je de juiste interventies doet en daarover samen reflecteert.’

Bovendien is deze kwaliteitsexercitie niet een zaak van SamenDoen alleen. ‘We zijn een netwerkorganisatie, dus van meet af aan hebben we het sociaal team, de bijbehorende moederorganisatie en de gemeentelijke beleidsmedewerkers erbij betrokken. Ze waren bij de eerste sessie en willen het graag volgen. En het is niet ondenkbaar dat het sociaal team óók een zelfevaluatie gaat doen, over de normen rond professionaliteit en dienstverlening.’
Wethouder Keppel kan zich daar in vinden. ‘SamenDoen en het sociaal team werken aan dezelfde klus: in teamverband proberen mensen duurzaam uit de problemen te krijgen en te houden. Dan is het slim om ook in datzelfde teamverband over je prestaties te reflecteren.’

Prestaties zichtbaar maken
Sowieso is wethouder Keppel enthousiast over het werk ván en de samenwerking mét Samendoen. Dat leidde er onlangs al toe dat Leerdam het predicaat Gouden Gemeente verdiende. Maar daarbij hoort ook een kritische kijk op wat er uiteindelijk voor de burgers wordt bereikt. ‘We hebben beduidend meer geld gestoken in het “voorveld” en met name in SamenDoen. Aanbieders die we contracteren moeten hun prestaties dan ook zichtbaar kunnen maken. Dat heeft SamenDoen heel goed opgepakt, ze willen zelf ook waar voor hun geld leveren en hun impact tonen.’

Leidend daarbij is het nieuw subsidiebeleidskader van Leerdam. Met daarin doelen als: de zelfredzaamheid moet toenemen, net als het aantal vrijwilligers, maar de overbelasting van mantelzorgers moet verminderen. Saskia Smeenk: ‘Die doelen hebben we verwerkt in een cliëntvolgsysteem. Daarin meten we precies die prestaties die de gemeente vraagt. Zelfredzaamheid en overbelasting meten we bijvoorbeeld bij de intake en bij evaluatiemomenten na interventies. En wat blijkt: de overbelasting van mantelzorgers is het afgelopen jaar met 90% afgenomen.’

Vertrouwensmomenten benutten
Is daarmee alles rozengeur en maneschijn in Leerdam? Wethouder Keppel: ‘Wat mij betreft moeten we de vertrouwensmomenten tussen cliënten en zorgaanbieders nog beter benutten. Bijvoorbeeld om eenzaamheidssignalen op te vangen en het netwerk van mensen te versterken. Dergelijke thema’s proberen we met SamenDoen steeds zo aan te vliegen dat we elkaar versterken. En dan niet hiërarchisch vanuit een subsidieverstrekkersrol, maar op basis van gelijkheid en de samenwerkingsgedachte'.

In die zin is er sprake van wederzijdse afhankelijkheid, stelt Saskia Smeenk. ‘Wij vullen de preventie in, vooral met informele zorg. Daarin kunnen we een coördinerende rol pakken, bijvoorbeeld rond het werken met vrijwilligers, dat is een van onze expertises. De gemeente steunt ons daarin.’

Een kriebelig gevoel
Los daarvan is kwaliteit meten in het sociaal domein voor gemeenten nog een zoektocht. Wethouder Keppel: ‘En dan gaat het me niet per se om keurmerken. Als ik ergens te veel van dergelijke schildjes op de gevel zie, krijg ik juist kriebels. Veel belangrijker is hoe de cliënten de zorg ervaren, de praktijk.’ Anders gezegd: ‘Een kwaliteitsstempel moet dienend zijn aan de inhoud. Bij SamenDoen is dat het geval en hebben we er veel meer zicht op. De interactie is dusdanig dat dingen voldoende boven tafel komen.’

En wat is dan het geheim? Eenstemmig: ‘Vertrouwen. Je moet vertrouwen in elkaar hebben. En blijf niet hangen in algemeenheden, maar heb het erover met de uitvoerende mensen. Houd contact en houd elkaar scherp.’

Meer informatie
Meer weten over het kwaliteitslabel? Kijk op www.sociaalwerknederland.nl/kwaliteitslabel  

Interview door Chris Bos

Lid wordenContact