Blog

Hart voor de toekomst — jongeren & cultuur in het regeerakkoord

Wat betekent het nieuwe regeerakkoord voor jeugd en cultuur?
16 oktober 2017 | 5 minuten lezen

Wat betekent het nieuwe regeerakkoord voor jeugd en cultuur? Als beleidsmedewerker Jongerenwerk & Cultuur bij Compass Uden heb ik het regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’ doorgenomen en geconcludeerd dat de regerende partijen niet per se vertrouwen hebben in onze toekomst — die van de jeugd, maar wel graag een duwtje in de rug willen geven. Okay. We lenen de wereld van de jeugd, dat wordt gerealiseerd en stemt mij tevreden.

Maatschappelijke stages, dakloze jeugd op weg helpen en meer ruimte voor cultuur. Nobele kreten, maar hoe realistisch zijn ze en wat voorzien wij, als organisatie die met haar voeten in de klei staat? Een eerste reactie.

Maatschappelijke stages
“Om jongeren in staat te stellen een bijdrage te leveren aan onze samenleving wordt de mogelijkheid van een maatschappelijke diensttijd ingevoerd (van maximaal zes maanden)”

Te gek om jongeren te stimuleren zich in te zetten voor de maatschappij. Wat mij betreft zou dit overigens ook mogen gelden voor volwassenen. Compass is een ideale diensttijd-plek en dat zouden wij als organisatie ook omarmen. Maar toch zijn we kritisch.

Het mag geen ‘moetje’ zijn, want is het een ‘diensttijd’ of wordt de mogelijkheid om maatschappelijk actief te zijn gestimuleerd? Intrinsieke motivatie is ongelofelijk belangrijk om van waarde te kunnen zijn. Die motivatie moet zowel bij de organisatie als bij de betrokken jeugd aanwezig zijn. Om jongeren te motiveren, is het belangrijk dat inzichtelijk wordt gemaakt wat deze ‘diensttijd’, op de terminologie valt nog behoorlijk wat af te dingen, de jeugd oplevert.

Zo’n diensttijd mag daarnaast nooit de gaten van beroepskrachten opvullen. Maatschappelijke stagiaires kunnen beroepskrachten niet vervangen, in het beste geval wel ontlasten. De termijn van zes maanden is waarschijnlijk en in dat geval terecht in het leven geroepen om te voorkomen dat jongeren blijven plakken, echter is flexibiliteit en maatwerk — gestoeld op de beoordeling van professionals — wel wenselijk.

Beroepsopgeleide jongeren
“We willen het succes van beroepsopgeleide jongeren vergroten door afspraken te maken om de overgang van VMBO naar MBO en van MBO naar HBO te verbeteren”

Startkwalificaties zijn hartstikke belangrijk. Het zijn papieren die de kansen in de rest van het leven vergroten; niet alleen op de arbeidsmarkt, maar ook lagere zorgkosten en minder criminaliteit met zich meebrengen. Wij willen als Compass graag actief bijdragen om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk jongeren hun MBO niveau 2 diploma behalen. Voordat er allerhande middelen en processen in het leven worden geroepen om het succes te vergroten, is het belangrijk om te inventariseren welke doelgroep je voor je hebt; hoe kun je ze begeleiden binnen hun eigen mogelijkheden?
Ook hier komt namelijk de intrinsieke motivatie van de jongeren om de hoek kijken. De afgelopen jaren is gebleken dat preventie van schooluitval haar vruchten heeft afgeworpen. Maar toch zijn er jongeren die school gaandeweg uit het oog verliezen: hoe gaan we deze jongeren effectief en duurzaam (!) terugleiden naar onderwijs? Of zijn er kansen om ze direct aan betaald werk te krijgen? We zien vaak dat deze jongeren onnodig overal uit het zicht verdwijnen. Dat er aandacht is voor deze doelgroep in het nieuwe regeerakkoord is daarmee winst.

Zwerfjongeren
“We brengen de groep mensen met een (licht) verstandelijke beperking, daklozen en zwerfjongeren beter in beeld en zorgen dat verschillende vormen van zorg en ondersteuning beter op elkaar aansluiten. Daarbij geven we ook aandacht aan de overgang naar volwassenheid”

Achttien en nu? Het is in bepaalde situaties een grote uitdaging. Zeker voor de mensen die door hun eigen omstandigheden niet in staat zijn om hier goed mee om te gaan. De eerste stap is ook hier het integraal in beeld krijgen van deze doelgroep. Dat is waar het regeerakkoord nu op inzet. Het is belangrijk dat de lijnen kort zijn en dat duidelijk is wie de verantwoording en regie in handen heeft. Het is helaas niet altijd mogelijk om dat bij ouders neer te leggen, dat moet gerealiseerd worden en daar moet het systeem op ingericht zijn. Ethisch complex, daarom vergt dat soepele wetgeving, goed opgeleide en integere professionals en strakke regie. Deze regie vereist dat één partij verantwoordelijkheid neemt.

Is een 5,5 voldoende om te stoppen met begeleiding?

Nadat de doelgroep in beeld is gebracht en de nodige ondersteuning krijgt, is het belangrijk om de vraag te stellen: Is een 5,5 voldoende om te stoppen met begeleiding? Wanneer zijn we tevreden? Afhaken bij een krappe voldoende, kan in de toekomst zorgen dat deze kwetsbare doelgroep terugvalt in een (duur) nieuw traject. Wij geloven dat het niet gaat om zomaar dingen doen, maar om het leveren van kwaliteit, die inzichtelijk gemaakt kan worden.

Wij opereren in de 0de lijn, het preventieve veld: kleine problemen klein houden. Dat kan in kosten en doorlooptijd enorm veel opleveren. Zowel financieel als voor het welzijn van deze kwetsbare groep. Het huidige regeerakkoord stimuleert ons om het rendement en het effect van ons werk in kaart te brengen.

En let op; er is een héle grote groep jongeren die niet onder deze noemer weg te schrijven zijn maar wél deze aandacht verdienen.

Cultuur

Het regeerakkoord wijdt een hele paragraaf aan de andere pijler van Compass: cultuur. Cultuur draagt volgens het kabinet bij aan onze identiteit en geschiedenis. Daarnaast maakt cultuur ons aantrekkelijk; voor toerisme, een goed vestigingsklimaat. Cultuureducatie kan volgens de regerende partijen dan ook niet vroeg genoeg beginnen. Een drogreden waar je u tegen zegt, al is conclusie fijn.

Daarom wordt ingezet op: continuïteit, vernieuwing, talentontwikkeling, gedeelde geschiedenis, waarden en vrijheden. Daarnaast moet ervoor worden gezorgd dat cultuur voor iedereen toegankelijk is en moeten kunstwerken, monumenten en archieven worden beschermd en toegankelijk zijn.
Een heel ambitieus pakket aan voorwaarden, maar ik ben dankbaar voor de erkenning van het belang van cultuur.

Ik lees niets over wat cultuur doet voor het welzijn en bijvoorbeeld de ontwikkeling van de individuen.

Tuurlijk is het fijn als cultuur de economische positie van de samenleving verbetert, door een beter vestigingsklimaat, maar ik lees niets over wat cultuur doet voor het welzijn en bijvoorbeeld de ontwikkeling van de individuen.

Cultuur helpt de mens onderscheid maken, het stimuleert (bewust en onbewust) bezinning op waarden en normen en hoe sterker het creatieve vermogen van de mens ontwikkeld is, hoe sterker de positie van de mens op de arbeidsmarkt. Bovendien is het beleven van cultuur ontspannend en een sociale aangelegenheid.

Wat de gevolgen van de verhoging van het lage belastingtarief zijn voor live entertainment sector zal moeten blijken. Theoretisch wordt het voor de eindgebruiker duurder om bijvoorbeeld een concert te bezoeken, maar ik verwacht niet dat dit een afname in bezoek teweeg zal brengen.

Poptempel verder ontwikkelen

Op dit moment ondervinden wij weinig (financiële) ruimte voor innovatie, terwijl de markt daar wel naar verlangt. Dat geldt niet alleen voor organisaties zoals Compass, maar ook voor nieuw talent: wat werkt wel, wat werkt niet? We zitten in een wereld waar vernieuwingen elkaar in razend tempo opvolgen en enkel door te proberen komen we verder. Dat geldt niet alleen voor geniën als Einstein in de wetenschap, maar ook voor artiesten, kunstenaars en culturele instellingen.

De Pul is een monument; een poptempel die 50 jaar bestaat én zijn kop boven het water weet te houden. En zou dus ook als zodanig beschermd en toegankelijk gemaakt moeten worden. Ook De Pul zou graag verder innoveren en ontwikkelen, maar daar is ruimte voor nodig. Nu wordt er in bijvoorbeeld programmering vaker dan wij zouden willen op ‘veilig’ gespeeld, omdat we sommige risico’s financieel niet kunnen nemen, met als gevolg dat bepaalde genres onbenut blijven. Dat terwijl de opkomst van internet heeft laten zien dat niches, al is het kortdurend, kunnen floreren in hun omvang; daar zouden wij als cultuurpodium graag meer ruimte aan willen geven.

Al met al zijn er genoeg handvatten om mee aan de slag te gaan voor de toekomst. Hoewel op de argumentatie nog wel het een en ander af te dingen valt, biedt het regeerakkoord kansen!

Met twee handvatten maak je echter nog geen stuur, want deze goede startpunten zijn nog geen garantie voor effectieve stappen naar de toekomst.

En dus zullen wij met onze voeten in de klei alert blijven. Eenzaamheid bij jongeren, burn-outs bij millenials, podiumtalenten kansen bieden, cultuureducatie inspirerend, concreet en levendig houden; er is voor veel aandacht nodig. Als Compass blijven wij altijd kritisch kijken naar de pijlers in onze maatschappij waar wij ons hard voor maken en hart voor hebben.

Mirte Romanillos is beleidsmedewerker Jongerenwerk & Cultuur bij Compass Uden.

Lid wordenContact