Themaoverzicht

Armoede & Schulden

Hoofdthema's

Veel maatschappelijk kwetsbare mensen zijn niet goed in staat hun eigen kracht aan te spreken. Daardoor zijn ze vaak aangewezen op ondersteuning vanuit bijvoorbeeld overheidsinstanties. Vaak lukt het hen ook niet om de eindjes aan elkaar te knopen, waardoor ze steeds meer schulden opbouwen. Hoe kun je die neerwaartse spiraal doorbreken?
Wat ons betreft is dit de oplossing: krachtige samenwerkingsverbanden smeden tussen gemeente, sociaal werk, vrijwilligersorganisaties en bedrijven. Vandaar dit tweejarige project, waarin Sociaal Werk Nederland het voortouw neemt om relevante kennis en partijen in twaalf regio’s te verbinden. Die gezamenlijke inspanning zal eraan bijdragen dat mensen aan de onderkant weer de weg naar boven weten te vinden.

Meer weten over arme mensen, bonsaibomen en projectplan?

Nieuwsbericht

SER-rapport Opgroeien zonder Armoede

Op 23 maart 2017 geplaatst door

Kinderen moeten in ons land zonder armoede opgroeien, vindt de SER. Ondanks de aantrekkende economie en alle inspanningen blijft het aantal arme kinderen hoog (8 à 12 procent). Opmerkelijk is dat 60 procent van deze kinderen werkende ouders heeft. In het advies Opgroeien zonder armoede stelt de SER dat alle kinderen een beroep moeten kunnen doen op voorzieningen die de gevolgen van armoede compenseren, zoals meedoen aan sport en cultuur. Dit beleid moet worden aangevuld met een meer structurele en systematische aanpak van de oorzaken van armoede.

Jacqueline Beekman, projectleider Armoede en schulden van Sociaal Werk Nederland, heeft via MKB NL meegewerkt aan dit rapport. Het belang van sociaal werk bij lokale armoedeaanpak en mobility mentoring zijn meegenomen. Sociaal Werk Nederland bepleit een investeringsagenda voor de sociale infrastructuur met name in de achterstandswijken. Armoedeaanpak is daar een onderdeel van. 

SER-voorzitter Mariëtte Hamer: ‘Ons advies gaat over de aanpak van armoede onder kinderen. Maar kinderen zijn arm doordat ze arme ouders hebben. Het gaat de SER aan het hart dat ook de ouders zich uit armoede ontworstelen.’

Armoede in kindertijd heeft grote gevolgen
De gevolgen van langdurige armoede voor kinderen zijn groot. Armoede kan heel direct leiden tot minder welbevinden en tot sociale uitsluiting. Ook kunnen kinderen door armoede slechter gaan presteren op school of probleemgedrag vertonen. Aangetoond is dat opgroeien in armoede ook tot negatieve gevolgen op de langere termijn leidt, zoals een verhoogde kans op armoede en sociale uitsluiting als ze volwassen zijn. De SER vindt dat alle kinderen zoveel mogelijk een gelijke start en gelijke kansen moeten krijgen. De SER wil dat het nieuwe kabinet een concrete ambitie formuleert om samen met gemeenten het aantal arme kinderen structureel omlaag het brengen.

Grootste groep arme kinderen heeft werkende ouders
Zestig procent van de arme kinderen heeft werkende ouders. Werk is dus niet altijd een garantie tegen armoede. De SER wijst op het probleem van de armoedeval. Werken moet lonen, maar soms houden mensen die gaan werken hiervan netto nauwelijks iets over, doordat ze niet meer in aanmerking komen voor bepaalde inkomensafhankelijke toeslagen en (gemeentelijke) voorzieningen.

Niet-gebruik voorzieningen
Daarnaast blijkt dat lang niet iedereen die ervoor in aanmerking komt, een beroep doet op ondersteunende voorzieningen. Juist de mensen met de laagste inkomens blijken geen gebruik van deze voorzieningen te maken. Dat komt onder meer door onbekendheid en complexiteit van deze regelingen. De SER pleit er daarom voor om inkomensondersteuning effectiever te maken, bijvoorbeeld door te voorkomen dat mensen worden gestraft met vervallende toeslagen zodra ze iets gaan verdienen. Bovendien moeten regelingen worden vereenvoudigd en beter bekend worden gemaakt.

In elke gemeente een armoederegisseur
De SER pleit voor een armoederegisseur in iedere gemeente, met als belangrijke taak de werkende minima in beeld te krijgen. Verder kan de armoederegisseur de vaak ingewikkelde aanvraagprocedures verbeteren. Daarnaast heeft de armoederegisseur als taak de effectiviteit van gemeentelijk beleid te monitoren.

Sociaal werk
Sociaal werkers helpen mensen die het niet meer helemaal zelf redden of buiten de boot dreigen te vallen. Dat doen sociaal werkers samen met bewoners zelf, vrijwilligers, actieve burgers en andere professionals in aanpalende vakgebieden. Het sociaal werk werkt veelal in opdracht van (via subsidies) van de gemeenten. Maar niet in alle gevallen is sprake van een bekostigingsrelatie. Sociaal werkers werken in en naast wijkteams. Men richt zich onder andere op het bevorderen van sociale verbindingen in de wijk, het versterken van netwerken en ondersteunen van buurtinitiatieven. Zo worden vrijwilligerswerk, jongerenwerk, kinderwerk georganiseerd en worden ontmoetingen in buurthuizen, jongerencentra en dagbesteding voor kwetsbare bewoners gefaciliteerd. Armoede en schulden zijn een belangrijk thema voor de professionals en vrijwilligers van het sociaal werk en daarmee ook een belangrijke lokale partner in beleid en uitvoering gericht op terugdringen armoede onder kinderen.

Signalerende functie van scholen
Scholen zijn belangrijk voor het signaleren van armoede. Leerkrachten zijn vaak de eerste buitenstaanders die effecten van armoede bij kinderen opmerken. Ook moeten scholen kinderen leren met geld om te gaan én de eigen bijdrage van ouders beheersbaar houden.

Commissievoorzitter Nicolette van Gestel: ‘Veel organisaties in het maatschappelijk middenveld springen bij als ouders schoolkosten niet kunnen betalen. Maar voorkomen moet worden dat de problemen van kinderen in armoede op het bordje van goede doelen komen. De overheid moet niet leunen op de charitas.’

Stand van zaken
Het advies is vastgesteld in de openbare raadsvergadering van vrijdag 17 maart. Het is een reactie op een adviesaanvraag van staatssecretaris Klijnsma van SZW van 30 juni 2016. Het advies is opgesteld door een commissie onder voorzitterschap van het kroonlid Nicolette van Gestel. Op verzoek van de staatssecretaris heeft de SER bij de opstelling van het advies nauw samengewerkt met het SCP. Ook heeft de commissie gebruik gemaakt van de input van deskundigen uit wetenschap en praktijk.
Zie hier het rapport of als bijlage, en hier de berichtgeving NOS.  En hier de infographic Opgroeien zonder Armoede.

Bron: SER
Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Organisatie: Sociaal Werk Nederland
Functie: Communicatieadviseur
Ik wil delen
Home
Over ons
Sociaal werk in beeld
Thema's
Voor leden
Onze leden in kaartContact Inloggen
Ik wil delen:
Sluiten