Themaoverzicht

Armoede & Schulden

Hoofdthema's

Veel maatschappelijk kwetsbare mensen zijn niet goed in staat hun eigen kracht aan te spreken. Daardoor zijn ze vaak aangewezen op ondersteuning vanuit bijvoorbeeld overheidsinstanties. Vaak lukt het hen ook niet om de eindjes aan elkaar te knopen, waardoor ze steeds meer schulden opbouwen. Hoe kun je die neerwaartse spiraal doorbreken?
Wat ons betreft is dit de oplossing: krachtige samenwerkingsverbanden smeden tussen gemeente, sociaal werk, vrijwilligersorganisaties en bedrijven. Vandaar dit tweejarige project, waarin Sociaal Werk Nederland het voortouw neemt om relevante kennis en partijen in twaalf regio’s te verbinden. Die gezamenlijke inspanning zal eraan bijdragen dat mensen aan de onderkant weer de weg naar boven weten te vinden.

Meer weten over arme mensen, bonsaibomen en projectplan?

Blog

Arme mensen zijn net Bonsaibomen

Muhammad Yunus, stichter van de Grameen Bank, vergelijkt in de lezing die hij uitsprak bij het in ontvangst nemen van de Nobelprijs voor de Vrede in 2006, mensen die in armoede leven met bonsaibomen:

Voor mij zijn mensen net bonsaibomen. Wanneer je het beste zaadje van de hoogste boom in een bloempot stopt, krijg je een evenbeeld van de hoogste boom dat maar een paar decimeter hoog is. Er is niets mis met het zaadje dat je hebt gepland, alleen met de grondlaag die ontoereikend is. Arme mensen zijn bonsaimensen. Aan hun zaadje mankeert niets. De samenleving gaf hun eenvoudig nooit een grondlaag waarin ze konden groeien. Het enige wat nodig is om armen uit de armoede te krijgen, is dat we een omgeving voor hen creëren die mogelijkheden biedt. Zodra de armen hun energie en creativiteit kunnen ontketenen, zal armoede heel snel verdwijnen’.

Uit: Bankier voor de armen, Lemniscaat/Rotterdam, 2007, p.26.

Wat heeft armoede met bonsai en moed te maken? Een vraag die intrigeert. Bij de start van een project als Armoede en Schulden ”Krachtige Samenwerking” kan een goede opening en reflectie nooit kwaad.

Een bonsaiboom is schoonheid en kracht samengebracht in de vorm van ingeblikte hartstocht, “Potted Passions” las ik op een site. De moed van de bonsai is aan de ene kant ten dele echt, maar aan de andere kant geconserveerd, ingesloten en aan banden gelegd.
Een niet-behandelde bonsaiboom kan wel 24 meter hoog worden. Maar behandeld, gesnoeid en in een bloempot gezet is hij maar circa 30 cm centimeter. Dankzij de continue zorg en aandacht lijkt het een kunstwerk. Je moet groeien vanuit een heel klein potje en daardoor kun je niet groot worden. Waar het om gaat is het stelselmatig belemmeren van de hoogtegroei van het boompje. Het snoeien van de uitlopers, het potten in een arm grondmengsel, de takken tijdelijk onder spanning zetten door ze krom te buigen, veroorzaakt na verloop van tijd dat de Bonsai zich hierop instellen. Misschien had je tot een reus kunnen uitgroeien, maar dat zul je nooit te weten komen.

Zo is het ook met armoede. Maatschappelijk kwetsbare groepen hebben een bijzondere positie in onze samenleving. Ze staan in een sterke afhankelijkheidsrelatie waarbij ze vooral ontvangen en waarbij de krachten van henzelf en hun omgeving niet worden aangesproken. Tegelijkertijd wordt hun eigen verantwoordelijkheid voor de situatie waarin ze zich bevinden benadrukt. Wat nodig is, is een omgeving creëren die mogelijkheden biedt, zonder belemmeringen, gericht op groei en kansen. (Regenmortel)

Moed heb je hiervoor nodig, veel moed. Want vaak zijn in het verleden alle pogingen om nieuwe loten te vormen, in een vroeg stadium te lijf gegaan met een snoeimes. Net als bij de bonsaiboom geldt vaak de regel: je mag groeien, je mag meedoen, maar binnen de gestelde grenzen en beelden die wij van arme mensen hebben. “Eigen schuld, dikke bult”. De regelgeving omtrent schuldhulpverlening, de hoge eisen die worden gesteld aan mensen die vaak niet meer de moed hebben om nieuw gedrag aan te leren. Kortom: de moed zinkt je in je schoenen. Of beter gezegd: je zakt met beide (benen, wortels) door de voedselloze bodem.

In dit project gaan we aan de slag met het creëren van een voedselrijke bodem. We laten partijen met elkaar in gesprek gaan. Geen ingeblikte hartstocht en groei! Maar lokaal en praktisch aan de hand van goede voorbeelden, de praktijk laten groeien. Hierin zit tevens de uitdaging van het project Armoede en Schulden: het concretiseren en toepassen van de kracht en kwetsbaarheid van de samenwerking in de praktijk.

Nou ga er maar aan staan. Waar haal ik de moed vandaan om dit project in beweging te zetten? Ben ik ook een ingeblikt bonsai boompje? Ga ik de ruimte nemen om anderen te laten groeien? Durven wij met elkaar onze “takken” uit te steken en niet alleen te  práten over armoede en krachtig samenwerken, maar het gewoon te dóen?  

Het antwoord en de faal- en succesfactoren op deze vragen komen elke week via dit blog terug.

 

 

 

 

 


 

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Ik wil delen
Home
Over ons
Sociaal werk in beeld
Thema's
Voor leden
Onze leden in kaartLid wordenContact Inloggen
Ik wil delen:
Sluiten